አዋጅ ቁጥር ፷፰/፲፱፻፹፱ ዓ.ም. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት ማቋቋሚያ አዋጅ | GOALGOOLE | Because you need Information for your goals !
7023 Bole Kifle Ketema, Addis Ababa, Ethiopia
0116616179/85 mcc@ethionet.et

አዋጅ ቁጥር ፷፰/፲፱፻፹፱ ዓ.ም. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት ማቋቋሚያ አዋጅ

አዋጅ ቁጥር ፷፰/፲፱፻፹፱
የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የፌዴራል
ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤትን ለማቋቋም የወጣ አዋጅ

የኦዲት ሥርዓትን ማጠናከር የሀገሪቱን ኢኮኖሚ በሚገባ ለመምራትና ለማስተዳደር የሚያስፈልገውን አስተማማኝ መረጃ በማግኘት ረገድ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያለው በመሆኑ፤
በልዩ ልዩ የልማትና አስተዳደር መስኮች የተሰማሩ የፌዴራል መንግሥት መሥሪያ ቤቶችና ድርጅቶች የገንዘብ አስተዳደር ተገቢውን የሂሣብ አያያዝ ሥርዓት የተከተለ የገቢ አሰባሰባቸው፣ የወጪ አፈቃቀዳቸውና የንብረት አስተዳደራቸው የመንግሥት ሕግና መመሪያ ተከትሎ የፈጸመ መሆኑና ዕቅድና ፕሮግራማቸውንም በቅልጥፍና እና ኢኮኖሚያዊ በሆነ መንገድ በማከናወን የሚጠበቅባቸውን ግብ ማሟላታቸውን ማረጋገጥ አስፈላጊ በመሆኑ፤
በመንግሥት አወቃቀር በየደረጃው ፌዴራላዊ መንግሥት መሥሪያ ቤቶች እና ድርጅቶች ሊኖር የሚገባውን ተጠያቂነት በማረጋገጥ የዲሞክራሲን ሥርዓት ለማስፈን ኦዲት ዓይነተኛ መሣሪያ በመሆኑ፤
የኢፌዲሪ መንግሥት አዲሱ የኢኮኖሚ ፖሊሲን በሚገባ ተግባራዊ ማድረግ ይቻል ዘንድ በፌዴራላዊ መንግሥት ይዞታ ስር የሚገኙ የአስተዳደር፣ የልማትና የአገልግሎት ተቋማትን በብቃት ለመቆጣጠር በተጠናከረና ዘመናዊ በሆነ የኦዲት ተግባር መታገዝ ያለበት በመሆኑ፤
ለዚህ ተግባራዊነት የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤትን አጠናክሮ ማቋቋም በማስፈለጉ፤
በሕገመንግሥቱ አንቀጽ ፶፭ (፩) መሠረት የሚከተለው ታውጇል፡፡

ክፍል አንድ
ጠቅላላ ድንጋጌ
፩. አጭር ርዕስ
ይህ አዋጅ ‹‹የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር ፷፰/፲፱፻፹፱›› ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል፡፡

፪. ትርጓሜ
በዚህ አዋጅ ውስጥ፤
፩. ‹‹የመንግሥት መሥሪያ ቤት›› ማለት ሚኒስቴር፣ ኮሚሽን፣ ባለሥልጣን፣ ተቋም ወይም ማናቸውም ሌላ የፌዴራል መንግሥት መሥሪያ ቤት ነው፤
፪. ‹‹ድርጅት›› ማለት ማናቸውም በሙሉ ወይም በከፊል የፌዴራል መንግሥት የሆነ የማምረቻ፣ የማከፋፈያ፣ የአገልግሎት ሰጭ ወይም ሌላ የንግድ ድርጅት ነው፡፡

፫. መቋቋም
፩. በኢፌዲሪ ሕገ መንግሥት አንቀጽ ፩፻፩ ንዑስ አንቀጽ (፬) በተመለከተው መሠረት የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ መንግሥት ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት (ከዚህ በኋላ ‹‹የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት›› እየተባለ የሚጠራ) በዚህ አዋጅ ተቋቁሟል፡፡
፪. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር ዋና መሥሪያ ቤት አዲስ አበባ ሆኖ ለሥራው አስፈላጊ በሆነ ቦታ ሁሉ ቅርንጫፍ መሥሪያ ቤቶች ይኖሩታል፡፡

፬. የመሥሪያ ቤቱ ዓላማዎች
፩. የፌዴራሉን መንግሥት ዕቅዶችና በጀት በሚገባ ለመምራትና ለማስተዳደር የሚያስፈልገውን አስተማማኝ መረጃ ለማግኘት የሚረዳ የኦዲት ሥርዓትን ማጠናከር፤
፪. የፌዴራል መንግሥት ገንዘብና ንብረት በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በወጡት ሕጎችና ደንቦች መሠረት መሰብሰቡን፣ መጠበቁንና በአግባቡ ሥራ ላይ መዋሉን ማረጋገጥና የደረሰበትን ውጤት ለምክር ቤቱ ሪፖርት ማቅረብ፤
፫. በፌዴራል መንግሥት መሥሪያ ቤቶችና ድርጅቶች የፋይናንስና የክንዋኔ ኦዲት ማካሄድ፤
፬. አግባብነት ካላቸው አካላት ጋር በመተባበር የሂሣብ አያያዝና የኦዲት ሙያ እንዲያድግና እንዲጠናከር ጥረት ማድረግ፤
፭. በሂሣብ አያያዝና በኦዲት ሙያ ላይ ለተሠማሩት ለክልልና ለፌዴራል መንግሥት ሠራተኞችና ድርጅቶች ሙያዊ እገዛና ምክር መስጠት፤
፮. የፌዴራል መንግሥት መሥሪያ ቤቶችና ድርጅቶች ሂሣብ የሚመረመርበትን የኦዲት ደረጃ (እስታንዳርድ) ማውጣትና ተግባራዊ መሆኑን መከታተል፡፡

፭. ስለፌዴራል ዋናው ኦዲተር አሿሿምና ተጠሪነት
፩. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤትን የሚመራ ዋናው ኦዲተር በጠቅላይ ሚኒስትሩ አቅራቢነት በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ይሾማል፡፡
፪. የፌዴራል ዋናው ኦዲተሩ ተጠሪነቱ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ይሆናል፡፡ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በሥራ ላይ በማይሆንበት ጊዜ ተጠሪነቱ ለፌዴራል ሪፐብሊኩ ፕሬዚዳንት ይሆናል፡፡

፮. ስለ ምክትል ዋናው ኦዲተር አሿሿም
የፌዴራል ዋናው ኦዲተሩን የሚረዳና እርሱ በሌለ ጊዜ የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤትን ሥራ የሚመራ በጠቅላይ ሚኒስትሩ አቅራቢነት በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሚሾም አንድ የፌዴራል ምክትል ዋና ኦዲተር ይኖራል፡፡

ክፍል ሁለት
የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት ሥልጣንና ተግባር
፯. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት ሥልጣንና ተግባር
የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት በሕግ የተሰጠውን ተግባር ለማከናወን የሚያስፈገውን ሥልጣን ሁሉ ይኖረዋል፡፡
በዚህ አጠቃላይ አነጋገር ሳይወሰን የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት፤
፩. የፌዴራል መንግሥት መሥሪያ ቤቶችን እና ድርጅቶችን ሂሣብ ኦዲት ያደርጋል፣ ያስደርጋል፤
፪. የፌዴራሉ መንግሥት ለክልል መንግሥታት የሚሰጠውን የበጀት ድጋፍና ልዩ ድጎማዎችን ኦዲት ያደርጋል፣ ያስደርጋል፤
፫. የፌዴራል መንግሥት ከብር ፭፻ ሺህ (አምስት መቶ ሺህ ብር) በላይ የሚጠይቅ ሥራ የግል ሥራ ተቋራጮች እንዲሠሩ በውል የሰጠ እንደሆነ ይህንኑ የመንግሥት ነክ የሆነ የግል ሥራ ተቋራጮች ሂሣብ ኦዲት ያደርጋል፤
፬. የፌዴራል መንግሥት መሥሪያ ቤቶችና ድርጅቶች ያስገኙት ውጤት ሕጉን የተከተለ፣ ኢኮኖሚያዊ በሆነ አሠራር የተፈጸመ መሆኑንና ተፈላጊውን ግብ መምታቱን ለማረጋገጥ እንደአስፈላጊነቱ የፕሮግራምና የአሠራር ቅልጥፍናና ምርመራ ወይም ክዋኔ ኦዲት ያደርጋል፣ ያስደርጋል፤
፭. በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩)፣ (፪)፣ (፫)፣ እና (፬) በተመለከተው መሠረት ያከናወነው የምርመራ ውጤት እንደነገሩ ሁኔታ ለፌዴራል መንግሥት መሥሪያ ቤቱ እና ለድርጅቱ የበላይ ኃለፊ ያሳውቃል፣ የፌዴራል ዋናው ኦዲተሩ የምርመራው ውጤት ወንጀል መፈጸሙን የሚያረጋግጥ ከሆነ ወዲያውኑ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሪፖርት ያደርጋል፤
፮. ከሌሎች ጉዳዩ ከሚመለከታቸው መሥሪያ ቤቶች ጋር በመተባበር የሂሣብና የንብረት ምርመራ ሥርዓትና ደረጃን የሚመለከቱ መመሪያዎችን ያወጣል፤
፯. ማናቸውም የፌዴራል መንግሥት መሥሪያ ቤት እና ድርጅት የውስጥ ኦዲተር ከመመደቡ በፊት ተመዳቢው አስፈላጊው የሙያ ብቃት ያለው መሆኑን መረጋግጦ ምስክርነት ይሰጣል፤
፰. አስፈላጊ ሆኖ ሲያገኘው የማናቸውም ፌዴራል መሥሪያ ቤት የውስጥ ኦዲተሮች የመሥሪያ ቤታቸውን ሂሣብና ንብረት በመመርመር ውጤቱን እንዲገልጹለት ሊያደርግ ይችላል፤
፱. ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመተባበር እንደአስፈላጊነቱ ለውስጥ ኦዲተሮች ሥልጠና ይሰጣል፤
፲. አንድ ሂሣብ ወንጀል ባለበት ሁኔታና ታማኝነት በጎደው አኳኋን መያዙን ለማመን ምክንያት ያለው እንደሆነ ይህንን ሂሣብ በሚመለከቱ መጽሐፎች፣ መዘክሮች፣ መዝገቦች፣ ሰነዶችና ሌሎች መረጃዎች ላይ ያሽጋል፤
፲፩. የገንዘብ ሚኒስቴር ስለገንዘብና የሂሣብ አጠባበቅ በሚያዘጋጀው ደንብ ላይ አስፈላጊውን ምከር ይሰጣል፤
ከሌሎች ጉዳዩ ከሚመለከታቸው መሥሪያ ቤቶች ጋር በመተባበር የሂሣብ አያያዝና የኦዲት ሙያ እንዲዳብር ጥረት ያደርጋል፡፡ የፌዴራሉ መንግሥት የኦዲትና የሂሣብ አያያዝ ሙያ ትክክለኛውን ፈር ይዞ እንዲዳብር አስፈላጊውን ቁጥጥር ያደርጋል፤
ከክልል የኦዲት እና ቁጥጥር ቢሮዎች ጋር የኦዲት ተግባር የሚዳብርበትን ሁኔታ በተመለከተ የቀርብ የሥራ ግንኙነትና ትብብር ያደርጋል፤
የዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት፤
ሀ) በፌዴራል መንግሥት ባለቤትነት ሥር በሆኑ ድርጅቶች፣
ለ) በሕግ በፌዴራልና በክልል መንግሥታት የጋራ ይዞታ ሥር እንዲሆኑ በተወሰኑ ድርጅቶች፣
ሐ) በሕግ የመቆጣጠር መብት የፌዴራል መንግሥት በሆነባቸው የሥራ ዘርፎች፣
መ) የማስተዳደር ኃላፊነትና ሥልጣን በሕግ ተለይቶ ለፌዴራል መንግሥት በተሰጡ የሥራ መስኮች፣
ሠ) የፌዴራልና የክልል መንግሥታት እንዲሁም የፌዴራልና የውጭም ሆነ የሀገር ውስጥ የግል ኢንቨስተሮች በጋራ በሚያካሂዷቸው ሥራዎች፣ ሌሎች የፌዴራል መንግሥት የማስፈጸም ኃላፊነት የወሰደባቸው የሥራ መስኮች ላይ ኦዲት ለሚያከናውኑ ኦዲተሮችና የሂሣብ አያያዝ ሥራ ለሚያካናውኑ የሂሣብ አዋቂዎች በሥራው መስክ ለመሰማራት የሚያስችላቸውን የምስክር ወረቀት ይሰጣል፣ ያድሳል፣ ያግዳል፣ ይሠርዛል፡፡
፲፭. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት የምስክር ወረቀት ሲሰጥና ሲያድስ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሚወጣውን ደንብ በመከተል ተገቢውን ዋጋ ያስከፍላል፡፡

ክፍል ሦስት
የፌዴራል ዋናው ኦዲተርና ምክትል ዋናው
ኦዲተር ሥልጣንና ተግባር
፰. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር ሥልጣንና ተግባር
የፌዴራል ዋናው ኦዲተሩ የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት የበላይ ኃላፊ በመሆን በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፯ ለፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት የተሰጠውን ሥልጣንና ተግባር በሥራ ላይ ከማዋል በተጨማሪ ከዚህ የሚከተለው ሥልጣንና ተግባር ይኖረዋል፤
፩. በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፯ ንዑስ አንቀጽ (፩)፣ (፪)፣ (፫) እና (፬) መሠረት ስለሚከናወነው ምርመራና ስለመሥሪያ ቤቱ ሥራዎች አጠቃላይ ዓመታዊ ዘገባ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያቀርባል፡፡ ምክር ቤቱ በሥራ ላይ በማይሆንበት ጊዜ ለፌዴራል ሪፐብሊኩ ፕሬዚዳንት ያቀርባል፤
፪. የገንዘብ ሚኒስቴር የፌዴራል መንግሥት ያለፈውን በጀት ዓመት ገቢና ወጪ፣ ሀብትና ዕዳ፣ እንዲሁም የመንግሥት ገንዘብ ነክ የሆኑ መረጃዎችን ሂሣብ የበጀት ዓመቱ እንደተጠናቀቀ በተቻለ ፍጥነት ዘግቶ ለምርመራ ለፌዴራል ዋናው ኦዲተር ይልካል፡፡ ዋናው ኦዲተሩም የሂሣብ ዘገባው በደረሰው በ፬ ወር ጊዜ ውስጥ መርምሮና አጥንቶ ሪፖርቱን ከነአስተያየቱ ለሚኒስቴሩ፣ ይልካል፣ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በሚያቀርበው ዓመታዊ ዘገባ ውስጥ ሪፖርቱ እንዲካተት ያደርጋል፤
፫. በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፯ ንዑስ አንቀጽ (፭) መሠረት ውጤቱን እንዲያውቁ የተደረጉት አካላት የሰጡት አስተያየትና ያቀረቡት ተቃውሞ አጥጋቢ ያለመሆኑን የገመተ እንደሆነ ይህን በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (፩) በተጠቀሰው ዘገባ ውስጥ ያስገባል፤
፬. ተግባሩን በሚገባ ለማከናወን መሥሪያ ቤቱን ያደረጃል፤
፭. የመሥሪያ ቤቱን በጀት አዘጋጅቶ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያቀርባል፤ ሲፈቀድም በሥራ ላይ ያውላል፤
፮. በፌዴራል ሲቪል ሰርቪስ ሕግና ደንብ ውስጥ የተመለከቱትን መሠረታዊ ዓላማዎችን ጠብቆ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በሚያወጣው ደንብ መሠረት ለመሥሪያ ቤቱ አስፈላጊ የሆኑ ሠራተኞችን ይቀጥራል፣ ያስተዳድራል፤
፯. ለሥራው አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ በቂ መመሪያ በመስጠት የኦዲት ምርመራ እንደአግባቡ በግል ኦዲተሮች ወይም በሌሎች ባለሙያዎች እንዲከናወን ይወክላል፡፡

፱. የምክትል ዋናው ኦዲተር ሥልጣንና ተግባር
፩. ከፌዴራል ዋናው ኦዲተር በሚሰጠው መመሪያ መሠረት፤
ሀ) የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት ተግባሮችን በማቀድ፣ በማደራጀት፣ በመምራትና በማስተባበር የፌዴራል ዋናው ኦዲተርን ይረዳል፣
ለ) የፌዴራል ዋናው ኦዲተር በማይኖርበት ጊዜ ለፌዴራሉ ዋናው ኦዲተር የተሰጡትን ተግባሮች ያከናውናል፡፡
፪. በፌዴራል ዋናው ኦዲተር የሚሰጡትን ሌሎች ሥራዎች ያከናውናል፡፡

ክፍል አራት
ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች
፲. በጀትና ሂሣብ ምርመራ
፩. ለፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት ከተፈቀደው በጀት ውስጥ የየሶስት ወር ድርሻ የሆነው የሥራ ማስኬጃ በኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ በፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት ስም በተከፈተው ሂሣብ ውስጥ በአንድ ጊዜ በቅድሚያ እንዲቀመጥ ይደረጋል፡፡
፪. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት ሂሣብ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ ምክር ቤቱ በሥራ ላይ በማይሆንበት ጊዜ በፌዴራል ሪፐብሊኩ ፕሬዚዳንት በሚሰየም አካል ይመረመራል፡፡

፲፩. ስለኦዲት ሥርዓትና የጊዜ ገደብ
፩. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር አንድ ሂሣብ ኦዲት ሲያደርግ ለጉዳዩ አስፈላጊ እንደመሰለው፣ አንድ በአንድ በዝርዝር፣ ወይም በአልፎ አልፎ የኦዲት ዘዴ ሊመረምር ይችላል፡፡ ቢሆንም በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፰ ንዑስ አንቀጽ (፩) እና (፪) መሠረት ሂሣቦችን መርምሮ በሚያቀርበው ዘገባ ውስጥ ለእያንዳንዱ ሂሣብ ያመራመሩን ሁኔታና ጥልቀት መግለጽ አለበት፡፡
፪. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር የሚያደርጋቸው ምርመራዎች ከሚመረመረው የበጀት ዓመት ወደኋላ ከሁለት የበጀት ዓመታት ማለፍ የለባቸውም፡፡ ነገር ግን በእርሱ ግምት ወንጀል መፈጸሙን ያመነ እንደሆነ ከተባሉት ሁለት የበጀት ዓመታት ወደኋላ አልፎ ሊመረምር ይችላል፡፡

፲፪. የተመርማሪዎች ግዴታ
፩. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር፣ የመሥሪያ ቤቱ ኦዲተሮች ወይም የፌዴራል ዋናው ኦዲተር ወኪሎች ለምርመራ ጠቃሚና አስፈላጊ የሚመስሏቸውን መጻሕፈት፣ መዘክሮች፣ መዝገቦች፣ ሰነዶችና ሌሎች የጽሑፍና የቃል መረጃዎች ሁሉ ሲጠይቁ የተጠየቀው ግለሰብ፣ ሠራተኛ ወይም ባለሥልጣነ በትክክልና በተሟላ አኳኋን ወዲያውኑ የማቅረብ ግዴታ አለበት፡፡
፪. የፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት እንዲቆጣጠራቸው በዚህ አዋጅ ሥልጣን የተሰጠው አካላትን ገንዘብ ወይም ንብረት የተረከበ፣ ወጪ ያደረገ፣ የከፈለ ወይም ለሂሣቡ ኃላፊ የሆነ ማንኛውም ሰው ሲጠየቅ ሂሣቡን ኦዲት የማስደረግ ግዴታ አለበት፡፡
፫. ተመርማሪ መሥሪያ ቤቶች በፌዴራል ዋናው ኦዲተር በተላኩ ሪፖርቶች በተገለጹ ግኝቶች ላይ ተገቢውን የእርምት እርምጃ እንዲወስዱ በተሰጡ የማሻሻያ ሃሣቦችና አስተያየቶች መሠረት ከ፴ ቀናት ባልበለጠ ጊዜ ውስጥ እርምጃ የመውሰድ ግዴታ አለባቸው፡፡ እርምጃ ለመውሰድ ካልቻሉ ምክንያቱን በመግለጽ ለፌዴራል ዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤት በዚሁ የጊዜ ገደብ ውስጥ ማሳወቅ አለባቸው፡፡
፬. የፌዴራሉ ዋናው ኦዲተር ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በሚያቀርበው ሪፖርት ውስጥ ድክመት የታየባቸው መሥሪያ ቤቶች ኃላፊዎች በታዩት ድክመቶች ላይ አስፈላጊውን የማስተካከያ እርምጃ ወስደው ይህንኑ ለምክር ቤቱና ለፌዴራል ዋናው ኦዲተሩ የማሳወቅ ግዴታ አለባቸው፡፡

፲፫. የማስታወቅ ግዴታ
የፌዴራሉ ዋናው ኦዲተር ኦዲት ሲያከናውን በጉዳዩ ላይ ወንጀል መሠራቱን ያመነ እንደሆነ ይህንኑ ለፍትሕ ሚኒስቴር እና ለሚመለከተው ኦዲት አድራጊ መሥሪያ ቤት ወይም ድርጅት የበላይ ኃላፊ ማስታወቅ አለበት፡፡

፲፬. ጥፋትና ቅጣት
፩. ማንኛውም ሰው፤
ሀ) የፌዴራል ዋናው ኦዲተሩ በቀጥታ ወይም በኦደተሮቹ ወይም በወኪሎቹ አማካይነት ለምርመራ እንዲቀርብለት የሚጠይቀውን መጻሕፍት፣ መዘክሮች፣ መዛግብት፣ ሰነዶችና ሌሎች የጽሑፍ ወይም የቃል መረጃዎች ያላቀረበ፣ ወይም
ለ) ለፌዴራል ዋናው ኦዲተሩ፣ ለመሥሪያ ቤቱ ኦዲተሮች ወይም ለወኪሎች ሀሰተኛ መሆኑን እያወቀ ሀሰተኛ መረጃ የሰጠ ወይም እውነተኛ መሆኑን ለማመን ምክንያት ሳይኖረው ማናቸውንም መረጃ የሰጠ፣ ወይም
ሐ) የፌዴራል ዋናው ኦዲተሩ ሥራ በሚገባ እንዳይከናወን ያሰናከለ፣ ወይም
መ) ያለበቂ ምክንያት በፌዴራል ዋናው ኦዲተሩ በቀረቡ ኦዲት ሪፖርቶች በተሰጡ የማሻሻያ አስተያየቶችና ሃሳቦች ላይ በወቅቱ እርምጃ ያልወሰደ፣ ወይም በዚህ አዋጅ በተደነገገው መሠረት መፈፀም ሲኖርበት ለመፈጸም ፈቃደኛ ሆኖ ያልተገኘ፤
እንደሆነ ከአምስት እስከ ሰባት ዓመት በሚደርስ እሥራት ወይም ብር ፲ ሺህ (አሥር ሺህ ብር) የገንዘብ መቀጫ ወይም በሁለቱም ይቀጣል፡፡
፪. ማንኛውም ኦዲተር፤
ሀ) የሥራ ግዴታውን ለመፈጸም ወይም በኃላፊነቱ ወይም በሥራ ግዴታው ማድረግ የሚገባውን ላለማድረግ ወይም ማድረግ የማይገባውን ለማድረግ ስጦታ፣ ገንዘብ ወይም ሌላ ጥቅም እንዲሰጠው የጠየቀ፣ የተስፋ ቃል የተቀበለ ወይም የቀረበለትን የወሰደ፣ ወይም
ለ) ለሚያደርገው የሂሳብ ምርመራ ተመርማሪው ያቀረበለት ሰነድ ሐሰተኛ መሆኑን እያወቀ እንደትክክለኛ ሰነድ ከያዘለት ወይም ትክክለኛነቱን እያወቀ ሊይዝለት የሚገባውን ሰነድ ሳይቀበለው የቀረ፣ ወይም
ሐ) የፌዴራል መንግሥት ገንዘብ ያጭበረበረ ወይም ሌላ ሰው እንዲያጭበረብር ሁኔታዎችን በማመቻቸት የተባበረ ወይም ያሴረ፣ ወይም
መ) ተገቢ ያልሆነ ጥቅም ለራሱ ለማግኘት ወይም ለሌላ ሰው ለማስገኘት ወይም ሌላ ሰውን ለመጉዳት በማሰብ፣ በተመርማሪው የቀረቡለትን መጻሕፍት፣ ማዘክሮች መዝገቦች ሰነዶችና ሌሎች ማናቸውንም መረጃዎች እንዲጠፉ የደረገ ወይም ወደ ሐሰት የለወጠ ወይም እንዲለወጡ ያደረገ
እንደሆነ ከአምስት እስከ አሥር ዓመት በሚደርስ እሥራት እና ከብር ፲ሺህ እስከ ብር ፲፭ሺህ (ከብር አሥር ሺህ እስከ ብር አሥራ አምስት ሺህ) በሚደርስ የገንዘብ መቀጮ ይቀጣል፡፡

፲፭. የተሻሩና ተፈጻሚነት የማይኖራቸው ሕጎች
፩. የዋናው ኦዲተር መሥሪያ ቤትን ለማቋቋም የወጣው አዋጅ ቁጥር ፲፫/፲፱፻፹ በዚህ አዋጅ ተሽሯል
፪. ይህን አዋጅ የሚጻረሩ ሌሎች ሕጎችና ደንቦች በዚህ አዋጅ በተሸፈኑ ጉዳዮች ላይ ተፈጻሚነት አይኖራቸውም፡፡

፲፮. አዋጅ የሚጸናበት ጊዜ
ይህ አዋጅ ከየካቲት ፳፯ ቀን ፲፱፻፹፱ ዓ.ም. ጀምሮ የጸና ይሆናል፡፡

አዲስ አበባ የካቲት ፳፯ ቀን ፲፱፻፹፱ ዓ.ም.
ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ
የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ
ፕሬዚዳንት