የፍትሐ ብሔር ሥነ ሥርዓት ሕግ | GOALGOOLE | Because you need Information for your goals !
7023 Bole Kifle Ketema, Addis Ababa, Ethiopia
0116616179/85 mcc@ethionet.et

የፍትሐ ብሔር ሥነ ሥርዓት ሕግ

የፍትሐ ብሔር ሥነ ሥርዓት ሕግ ድንጋጌ

የፍትሐ ብሔር ሥነ ሥርዓት ሕግ መግቢያ

መቅድም

. ፩ የአፈጻጸሙ ወሰን

. ፪ የጊዜ ወሰን

. ፫ ስለ ቃላት ትርጓሜ

አንደኛ መጽሐፍ

ስለ ፍርድ ቤቶች ሥልጣን

ምዕራፍ ፩

 

. ፬ በሌላ አኳኋን እንዲፈጸም በሕግ ካልተገለጸ ክስን ተቀብሎ ለማከራከር ሥልጣን ያለው ፍርድ ቤት ብቻ  ስለመሆኑ

. ፭ የመጨረሻ ውሳኔ ስላገኙ ጉዳዮች

. ፮ ዳኝነት እንዲታይ ስለሚቀርብ አቤቱታ

. ፯ ስለ ቀደምትነት

. ፰ በቀጠሮ ላይ ስለሚገኙ ክሶች

. ፱ ሥረ ነገሩን ለመስማት ፍርድ ቤት ሥልጣን የሌለው በሆነ ጊዜ ስለሚፈጸም ሥነ ሥርዓት

. ፲ ፍርድ ቤቱ የግዛት ሥልጣን የሌለው በሆነ ጊዜ ስለሚፈጸም ሥነ ሥርዓት

. ፲፩ ክሶችን ስለ ማጣራት

ምዕፍ ፪

ፍርድ ቤቶች በሥረ ነገር ክርክር ላይ ስላላቸው የዳኝነት ሥልጣን

. ፲፪ መሠረቱ

. ፲፫ ስለ ወረዳ ፍርድ ቤቶች ሥልጣን

. ፲፬ ስለ አውራጃ ፍርድ ቤቶች ሥልጣን

. ፲፭ ስለ ከፍተኛው ፍርድ ቤት ሥልጣን

. ፲፮ በገንዘብ መጠን የተወሰነ የዳኝነት ሥልጣን

. ፲፯ ተጣምረው ስለሚቀርቡ ክሶች

. ፲፰ በገንዘብ ግምት ሊወሰን ስለማይችል ሃብት

ምዕራፍ ፫  

 

. ፲፱ መሠረቱ

. ፳ ከኢትዮጵያ ግዛት ውጭ በሚኖር ሰው ላይ ስለሚቀርብ ክስ

. ፳፩ በመንግሥት ላይ ስለሚቀርብ ክስ

. ፳፪ በሕግ በተመሠረቱ ድርጅቶች ላይ ስለሚቀርብ ክስ

. ፳፫ በውርስ ምክንያት ስለሚቀርብ ክስ

. ፳፬ በውል ምክንያት ስለሚቀርብ ክስ

. ፳፭ በማይንቀሳቀስ ንብረት ምክንያት ስለሚቀርብ ክስ

. ፳፮ በተለያየ የዳኝነት ሥልጣን ክልል ውስጥ በሚገኝ የማይንቀሳቀስ ንብረት ምክንያት ስለሚቀርብ ክስ

. ፳፯ በሰው ላይ ወይም በሚንቀሳቀስ ንብረት ላይየደረሰ ጉዳት ምክንያት ስለሚቀርብ ክስ

. ፳፰ በመክሰር ምክንያት ስለሚቀርብ ክስ

. ፳፱ ከአንድ ስለሚበልጡ የክስ ምክንያቶች

. ፴ ስለ ተጨማሪ ክስና ስለተከሣሽ ከሳሽ ክስ

. ፴፩ ክስን ወደ ሌላ ሥፍራ ስለማዛወር

ሁለተኛ መጽሐፍ

በከሣሽነት ወይም በተከሣሽነት የሙግት ተካፋይ ስለመሆን

. ፴፪ የአፈጻጸሙ ወሰን

ምዕራፍ ፩  

. ፴፫ ከሣሽ የመሆን ችሎታ

. ፴፬ ስለ ውክልና ስለ እንደራሴነት ወይም ስለ ሞግዚትነት

. ፴፭ ከሣሾች የኀብረት ክስ ስለሚያቀርቡበት  ሁኔታ

. ፴፮ ተከሣሾችን በአንድነት አጣምሮ ስለመክሰስ

. ፴፯ በአንድ ወይም በብዙዎች ተከራካሪዎች ላይስለሚፈረድባቸው ወይም ስለሚፈርድላቸው ፍርድ

. ፴፰ በነገረ ፈጅ ወይም በወኪል አማካይነት ስለ መሟገት

. ፴፱ በአንድ ክስ ውስጥ ተደምሮ መከሰስ የሚገባውን ስለመተውና በክሱ ውስጥ የማያገባውን ሰው አጣምሮ

           ስለመክሰስ

. ፵ ተከራካሪ ወገኖች ስለመጨመር ወይም ስለ መተካት

. ፵፩ የሦስተኛ ወገኖች ጣልቃ ገብነት

. ፵፪ ስለ ዐቃቤ ሕግ ጣልቃ ገብነት

. ፵፫ ሦስተኛ ወገኖችን በክስ ውስጥ ስለማስገባት

. ፵፬ የንግድ ሸሪኮችን በሚነግዱበት የንግድ ድርጅት ስም ስለ መክሰስ

. ፵፭ የንግድ ሸሪኮችን ስም ስለመግለጽ

. ፵፮ በራሱ ስም ሳይሆን በሌላ ሰው ስም በሚነግድ ሰው ላይ ስለሚቀርብ ክስ

. ፵፯ በንግድ ሸሪኮች መካከል ስለሚቀርብ ክስ

ምዕራፍ ፪   

 

. ፵፰ ስለ ተከራካሪ ወገን መሞትና ስለ ክሱ ያለማቋረጥ

. ፵፱ ከከሣሾቹ ያንዱ ወይም ካንዱ የበለጡት መሞት

. ፶ ከተከሣሾቹ ያንዱ ወይም ከአንድ የበለጡት መሞት

. ፶፩     ከንግድ ሸሪኮች ውስጥ አንዱ በሞተ ጊዜ ስለሚኖር የክስ መብት

. ፶፪ ስለሟቹ ንብረት አስተዳዳሪዎች

. ፶፫ ክርክሩ ከተሰማ በኋላ ከፍርድ በፊት ከተከራካሪዎቹ ወገኖች አንዱ ወይም ካንድ የበለጠ ብዛት ያላቸው

            ስለመሟገታቸው

. ፶፬ እዳውን ለመክፈል ስለማይችል ከሣሽ (ስለ ከሠረ ከሣሽ)

. ፶፭ የክስ መቅረት ወይም መሠረዝ ስለሚያስከትለው ውጤት

. ፶፮ የፍርድ ውሣኔ ከመሰጠቱ በፊት በክርክር ያለውን የጥቅም መብት ስለማስተላለፍ

ምዕራፍ ፫  

ስለ ወኪሎችና ስለ ተሟጋቾች

. ፶፯ መሠረቱ

. ፶፰ ስለ ነገረፈጆችና ስለ ወኪሎች በጠቅላላው

. ፶፱ ለመንግሥት ነገረፈጅ ሆነው እንዲከራከሩ ስለተፈቀደላቸው ሰዎች

. ፷ በመንግሥት ሹሙ ወይም ሠራተኛ ላይ ስለሚቀርብ ክስ ሥነ ሥርዓት

. ፷፩ ለጦር ኃይል አባሎች ስለሚወከሉ ነገረ ፈጆች ወይም እንደራሴዎች

. ፷፪ በእስር ቤት ለሚገኙ ሰዎች እንደራሴ ወይም ነገረፈጅ ሆነው ስለሚከራከሩ ወኪሎች

. ፷፫ ተሟጋች ስለማቆም

. ፷፬ ወኪሎች ወይም ነገረፈጆች መጥሪያ ስለ ሚቀበሉበት ሁኔታ

ምዕራፍ ፬

 

. ፷፭ ባለጉዳዩ ራሱ እንዲቀርብ አስፈላጊ ስለመሆኑ

. ፷፮ ከብዙ ከሣሾች ወይም ተከሣሾች መካከል ያንዱን ብቻ መቅረብ

. ፷፯ ሰለ ሸሪኮች መቅረብ

. ፷፰ አንዳንድ ባለጉዳዮች ራሳቸው እንዲቀርቡ ለማዘዝፍርድ ቤት ስላለው ሥልጣን

. ፷፱ ስለ ተከራካሪዎቹ ወገኖች መቅረብ

. ፸ የተከሣሹ አለመቅረብ

. ፸፩ የክሱ መዝገብ መዘጋት ስለሚያስከትለው ውጤት

. ፸፪ በሚቀጥለው ቀነ ቀጠሮ ስለመቅረብ

. ፸፫ የከሣሹ አለመቅረብ

. ፸፬ የክሱ መዝገብ መዘጋት ስለሚያስከትለው ውጤት

. ፸፭ የብዙ ተከራካሪ ወገኖች ያለመቅረብ

. ፸፮ የሦስተኛ ወገኖች ያለመቅረብ

. ፸፯ ራሱ እንዲቀርብ የታዘዘው ሰው ያለመቅረብ

. ፸፰ ተከሳሽ በሌለበት የተሰጠውን ውሣኔ ስለ ማንሳት

ሦስተኛ መጽሐፍ
የፍትሐ ብሔርን ክስ የሚመለከቱ ድንጋጌዎች

. ፸፱ የአፈጻጸሙ ወሰን

ምዕራፍ ፩  

 

. ፹ በአቤቱታ ማመልከቻ ጽሑፎች ላይ ስለሚገለጹ ነገሮች

. ፹፩ በተቀዳሚነት መፈጸም ስለሚገባቸው ግዴታዎች

. ፹፪ አዲስ ነገር

. ፹፫ ነገርን በግልጽ መካድ ተገቢ ስለመሆኑ

. ፹፬ ውልን ስለመካድ

. ፹፭ በክርክር ላይ የሚቀርቡትን የጽሑፍ ሰነዶች ባለዋጋነት ስለማስረዳት

. ፹፮ ስለ አእምሮ ሁኔታ

. ፹፯ ማስታወቂያ ስለመስጠት

. ፹፰ በነገሩ አካባቢ ሁኔታ ስለሚታወቁ ውሎችና ሕጋዊ ግንኙነቶች

. ፹፱ ሕጋዊ ስለሆኑ ግምቶች

. ፺ ከፍሬ ነገሩ ክርክር መሥመር ውጭ ስለ መውጣት

. ፺፩ አቤቱታን ስለማሻሻል

. ፺፪ አቤቱታን ስለማረጋገጥ

. ፺፫ አቤቱታን ስለመፈረም

ምዕራፍ ፪

 

ክፍል ፩

መጥሪያ ከፍርድ ቤት ስለመቀበልና ለተጠሪው ስለመስጠት

. ፺፬ መጥሪያ ከፍርድ ቤት ስለማስወጣት

. ፺፭ የመጥሪያ ትእዛዝ ስለሚሰጥበት ሁኔታ

. ፺፮ መጥሪያን ለነገረ ፈጅ ወይም ለጠበቃው ስለመስጠት

. ፺፯ መጥሪያ ለንግድ ድርጅቶች ስለመስጠት

. ፺፰ መጥሪያን ሸሪክ ለሆኑ ሰዎች ስለመስጠት

. ፺፱ በወኪል አማካይነት ለሚነግድ ተከሣሽ ስለሚሰጥ መጥሪያ

. ፻ በማይንቀሳቀስ ንብረት ላይ የሚቀርብ ክስ ለንብረቱ ወኪል ስለሚሰጥ መጥሪያ

. ፻፩ መጥሪያን ለተከሣሽ ቤተሰቦች ስለመስጠት

. ፻፪ መጥሪያ የተቀበለ ሰው ደረሰኝ መፈረም የሚገባው ስለመሆኑ

. ፻፫ ተከሣሽ መጥሪያን ለመቀበል እምቢተኛ ስለመሆኑ ወይም ስላለመገኘቱ

. ፻፬ መጥሪያው የተሰጠበትን ሁኔታና ጊዜ ስለ ማረጋገጥ

. ፻፭ በምትክ ስለሚሰጥ መጥሪያ

. ፻፮ በፖስታ ስለሚላክ መጥሪያ

. ፻፯ በሌላ ፍርድ ቤት የሥልጣን ክልል ውስጥ ለሚኖር ተከሣሽ ስለሚሰጥ መጥሪያ

. ፻፰ ከኢትዮጵያ ግዛት ውጭ ለሚኖር ተከሣሽ ስለሚላክ መጥሪያ፡፡

. ፻፱ ለመንግሥት ወይም ለኩባንያ ሠራተኞች ስለሚሰጥ መጥሪያ፡፡

. ፻፲ መጥሪያ ለተከሣሽ እንዲሰጥ የታዘዘ ሰው ስላለበት ግዴታ፡፡

ክፍል ፪

ስለምሥክሮች አጠራርና አቀራረብ፡፡

. ፻፲፩ መጥሪያ ከፍርድ ቤት ስለመቀበል

. ፻፲፪ ለምስክሮች ስለሚከፈል ውጭ

. ፻፲፫ ተቀማጭ የሆነው ገንዘብ የማይበቃ ሲሆን ስለሚታዘዝ ተጨማሪ ሂሣብ

. ፻፲፬ በመጥሪያው ትእዛዝ ላይ ስለሚገለጹ ጉዳዮች

. ፻፲፭ የጽሑፍ ማስረጃ እንዲቀርብ ስለሚሰጥ  መጥሪያ

. ፲፮ ስለመጥሪያ አሰጣጥ

. ፻፲፯ መጥሪያ ለመስጠት ስለተወሰነ ጊዜ

. ፻፲፰ የጥሪው ትእዛዝ ስለማያከብሩ ምስክሮች

. ፻፲፱ የምስክርነት ቃልን መስጠትና የተጠየቀውን ማስረጃ ማቅረብ ግዴታ ስለመሆኑ

. ፻፳ ምስክርን ስለማሰናበት

. ፻፳፩ የምስክርነት ቃልን ለመስጠት ወይም የጽሑፍ ማስረጃን ለማቅረብ ስላለመቻል፡፡

ምዕራፍ ፫   

. ፻፳፪ መሠረቱ

. ፻፳፫ ለምትክ ዳኞች የሚከፈለውን አበል ለፍርድ ቤት ስለ ማስያዝ  

. ፻፳፬ ስለምትክ ዳኞች ሥልጣን

. ፻፳፭ ምስክሮችን በምትክ ዳኞች ፊት አቅርቦ ስለመመርመርና ቃላቸውን ስለመቀበል

. ፻፳፮ ተከራካሪዎች ወገኖች በምትክ ዳኛ ፊት ስለሚቀርቡበት ሁኔታ

ክፍል ፪ ምትክ ዳኛ ፊት ቀርበው ስለሚጠየቁና ስለ ሚመረመሩ ምስክሮች

. ፻፳፯ ምትክ ዳኛ ስለሚሾምበት ቦታ

. ፻፳፰ ምትክ ዳኞች የታዘዙትን ሥራ ስለመጨረሳቸው

. ፻፳፱ የውጭ አገር ፍርድ ቤቶች በጠየቁ ጊዜ ስለሚሰጥ የምትክ ዳኝነት ሥልጣን

. ፻፴ ከፍተኛው ፍርድ ቤት ስለሚወስደው እርምጃ

. ፻፴፩ ከዚህ በላይ የተመለከቱት ቁጥሮች ድንጋጌ ከውጭ አገር ፍርድ ቤት በሚጠየቅ ጉዳይ ስላላቸው ተፈጻሚነት

ክፍል ፫

ምትክ ዳኞች ማስረጃን በሚመለከት ጉዳይ ስለሚወስዱት ሌላ እርምጃ

. ፻፴፪ በሥፍራው ላይ በመገኘት ስለሚደረግ ምርመራ

. ፻፴፫ ምትክ ዳኛ የተሰጠውን ሥራ ስለሚያከናውንበት ሥነ ሥርዓት

. ፻፴፬ በምትክ ዳኞች ስለሚደረግ የሂሳብ ምርመራ     

. ፻፴፭ ስለተጨማሪ ምርመራ

. ፻፴፮ ልዩ አዋቂ (ኢክስፔርት) ስለመሾም

ምዕራፍ ፬

. ፻፴፯ የጽሑፍ ማስረጃ ስለሚቀርብበት ጊዜ         

. ፻፴፰ ለክርክሩ አግባብ ያልሆኑትን ወይም ከነገሩ ጋር ግንኙነት የሌላቸውን ማስረጃዎች ስላለመቀበል

. ፻፴፱ በማስረጃነት በሚቀርቡ ጽሑፎች ላይ ምልክት ስለማድረግ

. ፻፵ በግልባጭ ጽሑፎች ላይ ስለሚደረግ ምልክት     

. ፻፵፩ ተቀባይነት በሌላቸው ጽሑፎች ላይ ስለሚደረግ ምልክት

. ፻፵፪ ፍርድ ቤት የተቀበላቸውንና የነቀፋቸውን ጽሑፎች ስለመመዝገብ

. ፻፵፫ የጽሑፍ ማስረጃ ተከብሮ ታሽጐ እንዲቀመጥስለሚሰጥ ትእዛዝ

. ፻፵፬ የጽሑፍ ማስረጃዎችን ስለመመለስ

. ፻፵፭ አንዱ ፍርድ ቤት ከሌሎች ፍርድ ቤቶች ወይምከሌላ ክፍል ስለሚጠይቀው ጽሑፍ መዝገብ ወይም ሰነድ

. ፻፵፮ ስለጽሑፍ ሰነዶች የተነገረው ድንጋጌ በግዙፍ ነገሮች ላይ ስላለው ተፈጻሚነት

ምዕራፍ ፭
 

ክፍል ፩

ክፍርድ በፊት ስለሚሰጥ የእሥራት ትእዛዝ

. ፻፵፯ ፍርድ ቤት ለመቅረብ ስለሚሰጥ ዋስትና

. ፻፵፰ ስለዋስትና የሚያዝ የገንዘብ ልክ

. ፻፵ ዋስትናን ለማስወረድ ስለሚቀርብ ማመልከቻ

. ፻፶ ስለዋስትና የሚያዝ ሀብትወይም ሌላ ዋስ ለመስጠት እምቢተኛ ስለመሆን

ክፍል ፪

ከፍርድ በፊት ንብረት እንዲረከብ ስለማድረግ

. ፻፶፩ ተፈላጊውን ዕቃ ወይም ንብረት ለማቅረብ ስለሚሰጥ ዋስትና

. ፻፶፪ ንብረት ስለማስከበር ወይም ስለማስያዝ

. ፻፶፫ የንብረት ማስያዝ ወይም ማስከበር ስለሚያስከትለው ውጤት

ክፍል ፫

ለጊዜው ስለሚሰጥ የማገድ ትእዛዝ

. ፻፶፬ የማገድ ትእዛዝ ለጊዜው ስለማሰጥበት ሁኔታ

. ፻፶፭ ውል ወይም ሌላ ግዴታ ተደጋግሞ እንዳይፈርስ ወይም ለማፍረስ የተወሰደው እርምጃ እንዳይቀጥል ስለሚሰጥ የማገጃ ትእዛዝ

. ፻፶፮ የማገጃን ትእዛዝ ስላለማክበር

. ፻፶፯ ላንደኛው ተከራካሪ ወገን ስለሚሰጥ ማስታወቂያ

. ፻፶፰ የማገጃው ትእዛዝ ሊሻሻል ሊነሳ ወይም ሊሠረዝ ሰለሚችልበት ሁኔታ

. ፻፶፱ በሕግ በተቋቋመው የንግድ ድርጅቶች ላይ የሚሰጥ ማገጃ ትእዛዝ በማኀበሩ ሥራ መሪዎች ላይ ስላለው አስገዳጅነት

ክፍል ፬

ከፍርድ በፊት ስለሚሰጥ ትእዛዝ

. ፻፷ ክርክሩ በሚቀጥልበት ጊዜ አንድ ነገር እንዲሸጥ ተቀዳሚ ትእዛዝ

. ፻፷፩ ክርክር የተነሣበትን ሀብት በአንድ ሥፍራ አኑሮስለመጠበቅ እንዳይበላሽ ስለሚደረግለት ጥንቃቄና የመቆጣጠር ምርመራ

. ፻፷፪ ለሌላው ተከራካሪ ወገን ወይም ለባለጋራው ማስታወቂያ ስለመስጠት

. ፻፷፫ ሽያጭን ስለማገድ

. ፻፷፬ ፍርድ ቤት ስለሚቀመጥ ገንዘብ

. ፻፷፭ ስለሌሎች ትእዛዞች

ክፍል ፭

ተቀባይ የሚሆን ሰው ስለመሾም

. ፻፷፮ ተቀባይ የሚሆን ሰው ስለሚሾምበት ሁኔታ

. ፻፷፯ ለተቀባዩ ስለሚከፈል አበል

. ፻፷፰ ስለተቀባዩ ግዴታዎች

. ፻፷፱ ፍርድ ቤቱ የተቀባዩን ግዴታ ስለሚፈጽምበት ሥርዓት

ክፍል ፮

ስለማሸግና የሀብት ዝርዝር ስለማዘጋጀት

. ፻፸ መሠረቱ

. ፻፸፩ እሽግ እንዲደረግ ስለሚቀርብ ማመልከቻ፡፡

. ፻፸፪ ስለመዝገብ

. ፻፸፫ ስለማይታሸግባቸው ነገሮች

. ፻፸፬ ሰለ ኑዛዜዎችና ስለ ሌሎች ጽሑፎች

. ፻፸፭ እሽግና ስለማንሳት

. ፻፸፮ የዕቃዎችንና የንብረቶችን ዝርዝር ስለማዘጋጀት

ክፍል ፯

ተገድዶ የመያዝን ሕጋዊነት ለማጣ ስለሚፈጸም ሥነ ሥርዓት

. ፻፸፯ ተገድዶ በመያዝ ምክንያት ስለሚቀርብ አቤቱታ

. ፻፸፰ እንዲቀርብ ስለሚሰጥ የመጥሪያ ትእዛዝ         

. ፻፸፱ ጉዳዩን ስለመስማት ውሣኔ ስለመስጠትና ስለማመልከቻ አቀራረብ

ምዕራፍ ፮  
 

ክፍል ፩

አጠቃላይ ድንጋጌዎች

. ፻፹ ፍርድ የማሰጥበት ጊዜ

. ፻፹፩ የፍርድ አሰጣጥ ሁኔታና ፎርም

. ፻፹፪ በፍርድ ውሣኔ ሐተታ ላይ ስለሚሰፍሩ ነገሮች

. ፻፹፫ ስለውሳኔ አጻጻፍ ሥርዓትና በላዩም ስለሚገልጹት ነገሮች

. ፻፹፬ ስለ ፍርድና ስለ ትእዛዝ ግልባጭ

ክፍል ፪

በአንዳንድ ውሣኔ ውስጥ ስለሚሰጥ የተለየ መምሪያ

. ፻፹፭ የሚንቀሳቀስ ሀብት ለማስረከብ ስለሚሰጥ ውሣኔ

. ፻፹፮ በየጊዜው ለሚከፈል ዕዳ ስለሚሰጥ ውሣኔ

. ፻፹፯ ይዞታንና ያላግባብ የተወሰደ ጥቅምን ስለ ሚመለከት ውሣኔ

. ፻፹፰ ስለማስተሳሰብ

. ፻፹፱ በሽርክና የተቋቋመ የንግድ ድርጅት እንዲፈርስ በቀረበ ክስ ስለሚሰጥ ትእዛዝ

. ፻፺ ንብረትን ለመካፈል ወይም ይዞታን ለመለየት ስለሚቀርብ ክስ

. ፻፺፩ በማቻቻል ውሳኔ ስለሚሰጥ ትእዛዝ

ምዕራፍ ፯

ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች

ክፍል ፩

ስለ ጊዜ አወሳሰንና ስለቀጠሮ

. ፻፺፪ ስለ ጊዜ አወሳሰንና አቆጣጠር

. ፻፺፫ የጊዜን ውሣኔ ስለማክበር

. ፻፺፬ የጊዜን ወሰን ስለማራዘም

. ፻፺፭ የተወሰነውን ጊዜ ስለማለፍ

. ፻፺፮ አዲስ የጊዜ ውሣኔ ስለመስጠት

. ፻፺፯ ፍርድ ቤት ጊዜን በመወሰን ቀጠሮ መስጠት ስለሚችልበት ሁኔታ

. ፻፺፰ ቀጠሮ የማያስከትለው ውጤት

. ፻፺፱ ለቀጠሮው ምክንያት የሆነው ጉዳይ ያለመፈጸም

ክፍል ፪

ለኪሣራ ለሚከፈል ገንዘብ ስለሚሰጥ ዋስትና

. ፻ ከሣሽ የኪሣራ ገንዘብ እንዲያስይዝ ስለሚጠየቅበት ሁኔታ

. ፪፻፩ የዋስትና መስጠት ግዴታን ያለመፈጸም ስለሚያስከትለው ውጤት

. ፪፻፪ ከይግባኝ ባይ ስለሚጠየቅ የኪሣራ መያዣ     ወይም ዋስትና

ክፍል ፫

የመሐላ ቃል (አፈዳቪት)

. ፪፻፫ የጉዳዩ ፍሬ ነገር በመሐላ ቃል እንዲረጋገጥስለማድረግ

. ፪፻፬ የመሐላ ቃሉን በጽሑፍ የሰጠው ወገን  እንዲቀርብ ስለማድረግ

. ፪፻፭ በመሐላ ቃል የሚሰጡ ነገሮች ወሰን፡፡

. ፪፻፮ የመሐላን ቃል ለመቀበል ስለሚችል ባለሥልጣን

ክፍል ፬

ትእዛዝን ያለመፈጸም ስለ ሚያስከትለው ውጤት

. ፪፻፯ መሠረቱ

. ፪፻፰ ስሕተትን ስለማረም

. ፪፻፱ በክርክሩ ውስጥ ከሥነ ሥርዓት ውጭ የሆነው ጉዳይ እንዲሠረዝ ወይም እንዲዘጋ ስለሚቀርብ አቤቱታ

. ፪፻፲ አቤቱታን ስለመወሰን

. ፪፻፲፩ ስለ ይግባኝ

. ፪፻፲፪ ክርክሩ ስለሚጸናበት ሁኔታ

አራተኛ መጽሐፍ

በመጀመሪያ ደረጃ ስለሚታዩ መደበኛ ክርክሮች

ክፍል ፩

ምዕራፍ ፩  

 

. ፪፻፲፫ ክስ የሚጀመረው የክሱን ምክንያት የሚገልጽ አቤቱታ በቀረበ ጊዜ ስለመሆኑ

. ፪፻፲፬ ክስ ስለሚመዘገብበት መዝገብ

. ፪፻፲፭ ለዳኝነት ስለሚከፈል ገንዝብ

. ፪፻፲፮ ስለ ክሱ አቀራረብና አገላለጽ

. ፪፻፲፯ ለክሱ መሠረት የሆኑትን ነገሮች ሁሉ አጣምሮ ስለማቅረብ

. ፪፻፲፰ የማይንቀሳቀስ ንብረትን ለማስመለስ ተጣምረው ስለሚቀርቡ ክሶች

. ፪፻፲፱ ንብረት አስተዳዳሪዎች ኑዛዜ አስፈጻሚዎችና ወራሾች ስለሚያቀርቡትና ስለሚቀርብባቸው ክስ

. ፪፻፳ ያላገባብ ተጣምሮ መክሰስን ስለመቃወም

. ፪፻፳፩ ክሱ ተነጣጥሎ ስለሚታይበት ሁኔታ

ክፍል ፪

ስለ ክስና ስለመከላከያ ጽሑፍ

. ፪፻፳፪ በክስ ጽሑፍ ላይ ስለሚሠፍሩ ነገሮች

. ፪፻፳፫ ከክስ ማመልከቻ ጋር ተያይዘው ስለሚቀርቡጽሑፎችና መግለጫዎች

. ፪፻፳፬ የሚጠየቀውን ዳኝነት በዝርዝር ስለመግለጽ     

. ፪፻፳፭ ለክርክሩ ምክንያት የሆነውን ነገር ለይቶ ስለመግለጽ

. ፪፻፳፮ ገንዘብን ለመጠየቅ በሚቀርብ ክስ ላይ ስለሚቀርቡዝርዝር መግለጫዎች

. ፪፻፳፯ በየጊዜው ስለሚከፈል ሂሣብ የሚቀርብ ክስ

. ፪፻፳፰ መብትን ስለመመሥረት ስለማስከበር ወይም ስለመሠረዝ

. ፪፻፳፱ የፍርድ ቤቱ ሬጅስትራር ወይም የመዝገብ ቤቱ ሹም የሚቀርብለትን አቤቱታ ተቀባይነት የለውም ብሎ ስለሚመልስበት

. ፪፻፴ የፍርድ ቤቱ ሬጅስትራር ወይም የመዝገብ ቤቱሹም የክስ አቤቱታ ስለሚቀበልበት ሁኔታ

. ፪፻፴፩ ፍርድ ቤቱ የክስ አቤቱታው ተቀባይነት እንዲኖረው ስለሚወሰንበት ሁኔታ

. ፪፻፴፪ የቀረበው ክስ ተቀባይነት ማጣቱ ወይም መሠረዙ ስለሚያስከትለው ውጤት

. ፪፻፴፫ የክስን ማመልከቻ ለሌላው ተከራካሪ ወገን ስለመስጠት

. ፪፻፴፬ በመከላከያ መልስ ላይ ስለሚገለጹ ዝርዝርነገሮች

. ፪፻፴፭ ነገሩን በመሸሸግ ስለማስተባበል

. ፪፻፴፮ በማናቸውም ክስ ስለማቻቻል በሚቀርብ ጥያቄ ውስጥ መገለጽ ስለሚገባቸው ነገሮች

. ፪፻፴፯ የመከላከያን ቃል ስለ መመርመር

. ፪፻፴፱ ስለ ተጨማሪ ክርክሮች

. ፪፻፵ የጽሑፍ ሰነዶችን ለማሳመን ስለሚሰጥ ማስታወቂያ

ምዕራፍ ፪   

 
ቁ. ፪፻፵፩ ተከራካሪዎቹን ስለመመርመር

ቁ. ፪፻፵፪ በዕምነት መሠረት ስለሚሰጥ ፍርድ

ቁ. ፪፻፵፫ ማብራሪያ

ቁ. ፪፻፵፬ በመጀመሪያ ደረጃ ክርክር ላይ ስለሚቀርቡመቃወሚያዎች

ቁ. ፪፻፵፭ በቀረቡት መቃወሚያዎች ላይ ስለሚሰጥ ውሣኔ

ቁ. ፪፻፵፮ የነገር ጭብጥ ስለመያዝ ወይም ስለማስያዝ

ቁ. ፪፻፵፯ የነገር ጭብጥ አመሠራረት

ቁ. ፪፻፵፰ ጭብጥን ለመመሥረት ስለሚያገለግሉ ፍሬ ነገሮች

ቁ. ፪፻፵፱ ፍርድ ቤቱ ጭብጥን ከመያዙ በፊት ምስክሮችንና በጽሑፍ ማስረጃዎችን ለመመርመር ስለሚችልበት ሁኔታ

ቁ. ፪፻፶ ክስ በቀረበበት የሀብት ግምት ወይም ዋጋ ምክንያት ስለሚነሳ ክርክር

ቁ. ፪፻፶፩ ፍርድ ቤቱ የተያዙትን ጭብጦች ለማሻሻል ወይም ለመሠረዝ ሰለሚችልበት ሁኔታ

ቁ. ፪፻፶፪ በሕግ በተቋቋመው የንግድ ድርጅቶች ላይ የሚሰጥ ማገጃ ትእዛዝ በማኀበሩ ሥራ መሪዎች ላይ ስላለው አስገዳጅነት

ቁ. ፪፻፶፫ በቅን ልቦና በተደረገ ስምምነት መሠረት ፍርድ ቤቱ ስለሚሰጠው የፍርድ ውሣኔ

ቁ. ፪፻፶፬ ተከራካሪዎቹ ወገኖች የሚለያዩበት ጉዳይ ያለመኖሩ ሲታወቅ ስለሚሰጥ ውሳኔ

ቁ. ፪፻፶፭ የሚያከራክር ነገር ስላላቸው ከሣሾችና ተከሣሾች

ቁ. ፪፻፶፮ ማስረጃ ያለማቅረብ ስለሚያስከትለው ውጤት

ቁ. ፪፻፶፯ ሰለ መጥሪያ

ቁ. ፪፻፶፰ ስለክሱ መከፈትና ሙግትን የመጀመር መብት

ቁ. ፪፻፶፱ የክስ ቃል መስጠትና ማስረጃ ስለማቅረብ

ቁ. ፪፻፷ በብዙ ጭብጦች ላይ ስለሚቀርብ ማስረጃ

ቁ. ፪፻፷፩ የማስረጃ አቀራረብ ሥርዓት

ቁ. ፪፻፷፪ የምስክርን ቃል ስለመተርጐም

ቁ. ፪፻፷፫ ጥያቄ የማይቀርብበት ሁኔታ ወይም ፎርም

ቁ. ፪፻፷፬ ፍርድ ቤቱ የሌሎች ምስክሮች ቃል ለመቀበል ሰለሚችልበት ሁኔታ

ቁ. ፪፻፷፭ ፍርድ ቤቱ የምስክሮች ቃል ባስቸኳይ ለመቀበል ስላለው ሥልጣን

ቁ. ፪፻፷፮ ፍርድ ቤት ምስክሮችን አስጠርቶ እንደገናለመመርመር ስለመቻሉ

ቁ. ፪፻፷፯ የምስክርነትን ቃል ለመስጠት ፈቃደኛ ስላለመሆን

ቁ. ፪፻፷፰ በዚህ ሕግ ስለምስክሮች የተነገረው ድንጋጌመጥሪያ በተላከላቸው ተከራካሪዎች ላይ ተፈጻሚስለመሆኑ

ቁ. ፪፻፷፱ የምስክርን ቃል በመዝገብ ላይ ስለማስፈር

ቁ. ፪፻፸ በጥያቄ አቀራረብ ላይ የሚቀርበውን መቃወሚያ ስለመመዝገብ

ቁ. ፪፻፸፩ ሌላ ፍርድ ቤት ወይም ሌላ ዳኛ ስለመዘገበው ማስረጃ

ቁ. ፪፻፸፪ ፍርድ ቤቱ ምርመራ ለማድረግ ስለመቻሉ

ቁ. ፪፻፸፫ ስለ ፍርድ

ምዕራፍ ፫ክርክርን ስለማቋረጥ፡፡

ክፍል ፩

ስለ መገላገልና ከክስ ውጭ ስለመሆን

ቁ. ፪፻፸፬ መሠረቱ

ቁ. ፪፻፸፭ ሰለ እርቅ ወይም ስለግልግል

ቁ. ፪፻፸፮ የእርቅ ወይም የግልግል ስምምነት ስለ ሚይዛቸው ጉዳዮች

ቁ. ፪፻፸፯ የእርቅ ወይም የግልግል ስምምነት ስለ መመዝገብ

ቁ. ፪፻፸፰ በፍርድ ቤት ፈቃድ ክስን ስለመተው ወይም ከክርክር ውጭ ስለመሆን

ቁ. ፪፻፸፱ ያለ ፍርድ ቤት ፈቃድ ክስን ስለመተውና ከክርክር ውጭ ስለመሆን

ቁ. ፪፻፹ ለክሱ ምክንያት የሆነው ነገር ተቋርጦ ስለመቅረቱ

ክፍል ፪

ፍርድ ቤት ስለሚቀመጥ ገንዘብ

ቁ. ፪፻፹፩ ተከሣሽ የሚፈለግበትን ገንዘብ በፍርድ ቤት ስለሚያሲዝበት ሁኔታ

ቁ. ፪፻፹፪ ተከሣሽ የሚፈለግበትን ገንዘብ በከፊል ስለሚያሲዝበት ሁኔታ

ቁ. ፪፻፹፫ የተያዘው ገንዘብ ዕዳውን በመሉ የሚያሸንፍ መሆኑን አምኖ ስለመቀበል

አምስተኛ መጽሐፍ

ልዩ ሥነ ሥርዓት

ምዕራፍ ፩

በአጭር ሁኔታ በሚወሰኑ ክርክሮች ላይ ስለሚፈጸም ሥነ ሥርዓት፡፡

ቁ. ፪፻፹፬ በክስ ማመልከቻ ላይ ስለሚሰፍር ልዩ መግለጫ

ቁ. ፪፻፹፭ ተከሣሹ ባለመቅረቡ በሌለበት ስለሚሰጥ ፍርድ

ቁ. ፪፻፹፮ ቀርቦ ለመከላከል ፈቃድ እንዲሰጥ ስለሚቀርብ ማመልከቻ

ቁ. ፪፻፹፯ ተከሣሹ ለመከላከል እንዲፈቀድለት ያቀረበው ማመልከቻ ተቀባይነት ሲያጣ ስለሚሰጥ ፍርድ

ቁ. ፪፻፹፰ ጉዳዩን በከፊል ስለመወሰን

ቁ. ፪፻፹፱ በአንድ ወይም በብዙ ተከሣሾች ላይስለሚሰጥ ፍርድ

ቁ. ፪፻፺ መከላከል ስለሚፈቀድበት ሁኔታ

ቁ. ፪፻፺፩ ለወደፊት ክስ ስለሚቀርብበት ሁኔታ

ቁ. ፪፻፺፪ ፍርድን ስለማገድ

ምዕራፍ ፪

አላፊነትን ለማስወረድ ስለሚቀርብ አቤቱታ፡፡

ቁ. ፪፻፺፫ ትርጓሜ

ቁ. ፪፻፺፬ አላፊነትን ለማውረድ ለሚቀርብ የክስ ማመልከቻ

ቁ. ፪፻፺፭ ክስ የቀረበበትን ብር ፍርድ ቤት ስለማስቀመጥ

ቁ. ፪፻፺፮ ተከሣሹ በከሣሹ ላይ ስለሚያቀርበው ክስ

ቁ. ፪፻፺፯ በመጀመሪያው ቀነ ቀጠሮ ስለ ሚፈጸም ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፪፻፺፰ ተከራዮችና ወኪሎች አላፊነትን የማስወረድ ክስ ለማቅረብ የማይችሉ ስለመሆናቸው

ቁ. ፪፻፺፱ ለመዝገብ ቤት ስለማስረከብ

ምዕራፍ ፫
ክፍል ፩

ጠቅላላ ድንጋጌዎች

ቁ. ፫፻ የአፈጻጸሙ ወሰን

ቁ. ፫፻፩ ክስ የሚቀርብበት ሁኔታ

ቁ. ፫፻፪ ማመልከቻው ተቀባይነት የሚያጣበት ሁኔታ

ቁ. ፫፻፫ በማመልከቻው ላይ ስለሚሰጥ ውሣኔ

ቁ. ፫፻፬ በዋናው ጉዳይ ምክንያት ስለሚሰጡ ትእዛዞች

ቁ. ፫፻፭ የማረጋገጫ ወረቀት ስለመስጠት

ቁ. ፫፻፮ ስለ ይግባኝ

ክፍል ፪

ልዩ ጉዳዮች

ቁ. ፫፻፯ ስብሰባ

ቁ. ፫፻፰ ስለመሾም

ቁ. ፫፻፱ ውሣኔዎችን ስለመሻር

ቁ. ፫፻፲ ለማሰናበት ለማስወገድ ለመሻር ስለሚቀርብ ማመልከቻ

ቁ. ፫፻፲፩ ሺርክናን ወይም የንግድ ድርጅትን ስለማፍረስ

ቁ. ፫፻፲፪ የበጐ አድራጐት ድርጅቶችን ስለማቀላቀል

ቁ. ፫፻፲፫ ጋብቻን ስለመቃወም

ቁ. ፫፻፲፬ ክልከላን ለማስወገድ ስለሚቀርብ አቤቱታ

ምዕራፍ ፪

ቁ. ፫፻፲፭ መሠረቱ

ቁ. ፫፻፲፮ የግልግል ዳኞች በፍርድ ቤት ስለሚሾሙበትሁኔታ

ቁ. ፫፻፲፯ የግልግል ዳኝነት አፈጻጸም ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፫፻፲፰ የግልግሎ ወይም የቤተዘመድ ሽምግልናዳኞች ስለሚሰጡት ብይን ወይም ውሣኔ

ቁ. ፫፻፲፱ ብይኑን ስለማስፈጸምና ስለይግባኝ

ቁ. ፫፻፶፰ መቃወሚያን ለማቅረብ ስለሚችሉ ወገኖች

ቁ. ፫፻፶፱ መቃወሚያን የሚያቀርቡበት ፎርም

ቁ. ፫፻፷ መቃወም ስለሚያስከትለው ውጤትምዕራፍ ፬

ቁ. ፫፻፷፩ ፍርድ እንዲጣራ ስለሚቀርብ አቤቱታ

ቁ. ፫፻፷፪ ስለኪሳራና ስለወጨ የሚሰጥ ዋስትና

ቁ. ፫፻፷፫ አቤቱታን ስለመቀበል

ቁ. ፫፻፷፬ ማስታወቂያ ስለመስጠት

ቁ. ፫፻፷፭ ስለዋስትና ወይም ስለወጭ መያዣ የሚሰጥተጨማሪ ትእዛዝ

ቁ. ፫፻፷፮ በትእዛዙ መሠረት ስላለመፈጸም

ቁ. ፫፻፷፯ አቤቱታው እስኪሰማ ድረስ ስለሚሰጥ ትእዛዝ

ቁ. ፫፻፷፰ ተጨማሪ መያዣ ወይም ተጨማሪ ዋስትናእንዲሰጥ ስለማድረግ

ቁ. ፫፻፷፱ የችሎት ትእዛዝ ወይም ውሣኔ ስለሚፈጸምበትሁኔታ

ቁ. ፫፻፸ ስለ ማስፈጸምሰባተኛ መጽሐፍ

ስለፍርድ አፈጻጸም
ምዕራፍ ፩

በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ የተሰጡትን ፍርዶች ስለማስፈጸም

ክፍል ፩

ፍርድን ስለሚያስፈጽሙ ፍርድ ቤቶች

ቁ. ፫፻፸፩ መሠረቱ

ቁ. ፫፻፸፪ የፍርድ አፈጻጸም ትእዛዝ ስለማስተላለፍ

ቁ. ፫፻፸፫ የፍርድ ማስፈጸም ትእዛዝ በሚተላለፍበት ጊዜ ስለሚፈጸም ሥነ ሥርዓት

ክፍል ፫

ስለአፈጻጸሙ ሥነ ሥርዓት
ንዑስ ክፍል ፩

ጠቅላላ ድንጋጌዎች

ቁ. ፫፻፸፬ ፍርድን እንዲያስፈጽም የታዘዘው ፍርድ ቤት ስላለው ሥልጣን

ቁ. ፫፻፸፭ ፍርድን በሚፈጽመው ፍርድ ቤት ስለሚወሰኑነገሮች

ቁ. ፫፻፸፭ የፍርዱን አፈጻጸም ስለማገድ

ቁ. ፫፻፸፯ በፍርድ ባለገንዘቡ ላይ የቀረበው ክስ ውሣኔ እስኪያገኝ ስለሚሰጥ የፍርድ ማገድ ትእዛዝ

ክፍል ፪

ፍርድ እንዲፈጸም ስለሚቀርብ ማመልከቻና ስለአፈጻጸሙ ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፫፻፸፰ ፍርድ ለማስፈጸም የሚቀርብ ማመልከቻስለሚይዛቸው ፍሬ ነገሮች

ቁ. ፫፻፸፱ ንብረት እንዲከበር በሚቀርብ ማመልከቻላይ ስለሚገለጹ ነገሮች

ቁ. ፫፻፹ ከአንድ በላይ ለሆኑ ሰዎች የተሰጠውን ፍርድ ለማስፈጸም የሚቀርብ ማመልከቻ

ቁ. ፫፻፹፩ በፍርድ የተወሰነ ጥቅም የተላለፈለት ሰው ስለሚያቀርበው ማመልከቻ

ቁ. ፫፻፹፪ ዋስ ወይም ተያዥ የገባውን ግዴታ እንዲፈጽምስለማድረግ

ቁ. ፫፻፹፫ በንብረት አስተዳዳሪ ወይም በወራሾች  ላይ ፍርድ እንዲፈጸም ስለሚቀርብ አቤቱታ

ቁ. ፫፻፹፬ የፍርድ አፈጻጸም በይርጋ ስለሚታገድበት ሁኔታ

ቁ. ፫፻፹፭ ለፍርድ አፈጻጸም ማመልከቻ የውሣኔ አሰጣጥ ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፫፻፹፮ የፍርድ ባለዕዳው ስለመጠየቅ

ቁ. ፫፻፹፯ የማሰር ትእዛዝ ስለሚሰጥበት ሁኔታ

ቁ. ፫፻፹፰ በማሠር ትእዛዝ ላይ ስለሚጻፉ ነገሮች

ቁ. ፫፻፹፱ በማረፊያ ቤት የማቆየት ትእዛዝ ስለሚሰጥበትሁኔታ

ቁ. ፫፻፺ ከእሥራት ስለመለቀቅ

ቁ. ፫፻፺፩ መያዝና ተይዞ ለመለቀቅ ስለሚያስከትለው ውጤት

ቁ. ፫፻፺፪ ፍርድ እንዲፈጸም ስለሚሰጥ ትእዛዝ

ቁ. ፫፻፺፫ የአፈጻጸሙ መግለጫ

ክፍል ፫

ስለ አፈጻጸም ሥርዓት

ንዑስ ክፍል ፩

ጠቅላላ ድንጋጌዎች

ቁ. ፫፻፺፬ ገንዘብ እንዲከፈል ስለሚሰጥ ፍርድ ወይም ውሣኔ

ቁ. ፫፻፺፭ ገንዘብ ስለሚከፈልበት ሁኔታ

ቁ. ፫፻፺፮ ከፍርድ ቤት ውጭ ለፍርድ ባለገንዘቡ ስለሚከፈል

ቁ. ፫፻፺፯ ሁለቱም ወገን ተከራካሪዎች የፍርድ ገንዘብ በሚሆኑበት ጊዜ ስለሚፈጸም ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፫፻፺፰ ባንዱ ክስ ውስጥ ሁለም ተከራካሪ ወገኖች የፍርድ ባለገንዘብ በሚሆኑበት ጊዜ ስለሚፈጸም ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፫፻፺፱ ተለይቶ በታወቀ ተንቀሳቃሽ ንብረት ላይ ስለሚሰጥ ውሣኔ

ቁ. ፬፻ በተለይ እንዲፈጸም ስለሚሰጥ ውሣኔና የማገድ ውሣኔ

ቁ. ፬፻፩ የጽሑፍ ሰነድ እንዲፈረም እንዲረጋገጥ ወይምበሚዘዋወሩና በሚተላለፉ የገንዘብ ሰነዶች ላይእንዲፈረም ስለሚሰጥ ፍርድ ወይም ትእዛዝ

ቁ. ፬፻፪ በማይንቀሳቀስ ንብረት ላይ ስለሚሰጥ ውሣኔ

ቁ. ፬፻፫ ሀብትንና ንብረትን ስለማከፋፈል

ንዑስ ክፍል ፪

ንብረት ስለማስረከብ

ቁ. ፬፻፬ ስለማይከበሩና በፍርድ አፈጻጸም ምክንያት ስለማይወሰዱ ሀብቶች

ቁ. ፬፻፭ የሚከፈለው ገንዘብ ተወስኖ ያልታወቀ ሲሆን ስለሚከበር የንብረት መጠን

ቁ. ፬፻፮ ከእርሻ ሰብል በተቀር ማናቸውም ሌላ ተንቀሳቃሽንብረት ስለሚያዝበትና ስለሚከበርበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፰ የእርሻ ሰብል ስለሚከበርበትና ስለሚያዝበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፰ በተያዙ ወይም በተከበሩ ሰብሎች ላይ ስለሚጸናድንጋጌዎች

ቁ. ፬፻፱ በፍርድ ባለዕዳው እጅ የማይገኝ ንብረት ስለሚከበርበት ወይም ስለሚያዝበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፲ በሚንቀሳቀስ ንብረት ውስጥ ያለውን ድርሻስለማይከበርና ስለማስያዝ

ቁ. ፬፻፲፩ ደመወዝ ስለሚያዝበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፲፪ የሚዘዋወር የገንዘብ ሰነድ ስለሚያዝበትና ስለሚከበርበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፲፫ በፍርድ ቤት ወይም በመንግሥት መሥሪያ ቤት እጅ የሚገኝ ንብረት ስለሚያዝበትና ስለሚከበርበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፲፬ የማይንቀሳቀስ ንብረት ስለሚያዝበትና ስለሚከበርበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፲፭ የተያዘ ወይም የተከበረ ንብረት ስለሚለቀቅበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፲፮ ጥሬ ገንዘብ ወይም የባንክ ኖት (የወረቀት)ገንዘብ እንደከፈል ስለሚሰጥ ትእዛዝ

ቁ. ፬፻፲፯ ንብረት እንዲያዝ በሚቀርብ ማመልከቻ ላይስለሚሰጥ ውሣኔ

ንዑስ ክፍል ፫

መብት አለን በማለት የሚያመለክቱትንና ይህንኑመብት የሚቃወሙትን ተከራካሪ ወገኖች አቤቱታስለመመርመር

ቁ. ፬፻፲፰ በተያዘ ወይም በተከበረ ንብረት ላይ መብት አለን ባይዎች ያቀረቡትን አቤቱታ ስለመመርመር

ቁ. ፬፻፲፱ በአቤቱታው ወይም በመቃወሚያው ክስ ስለሚሰጥ ውሣኔ

ቁ. ፬፻፳ በሚያዘው ወይም በሚከበረው ንብረት ላይ ሶስተኛ ወገኖች ያላቸው መብት እንደተጠበቀ ሆኖየመያዙ ወይም የማስከበሩ ሥርዓት ስለሚቀጥልበትሁኔታ

ቁ. ፬፻፳፩ በተያዘ ወይም በተከበረ ንብረት ላይ ያለውንመብት ለማሳወቅ ስለሚቀርብ ክስ

ንዑስ ክፍል ፬

ስለ ፍርድ አፈጻጸም ንብረትን የመሸጥ ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፬፻፳፪ የተያዘው ወይም የተከበረው ንብረት እንዲሸጥ ስለማዘዝ

ቁ. ፬፻፳፫ የሐራጅ ሺያጭ መደረጉን ለሕዝብ ስለ ስለማስታወቅ

ቁ. ፬፻፳፬ ሺያጭ እንዲደረግ ስለሚቀርብ ማመልከቻ

ቁ. ፬፻፳፭ ማስታወቂያው የሚሰጥበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፳፮ ሺያጭ ስለሚፈጸምበት ጊዜ

ቁ. ፬፻፳፯ የሐራጅ ሽያጭ ስለሚቆምበት ወይም ስለሚቋረጥበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፳፰ ፪ኛ የሐራጅ ማስታወቂያ ስለሚወጣበትሁኔታ

ቁ. ፬፻፳፱ በጨረታ ለገዛው ንብረት ዋጋውን ሳይከፍል ወይም ግዴታውን ሳይፈጽም የቀረ ገዥ ንብረቱ በሁለተኛ ጨረታ ሲሸጥለት ለጐደለው ገንዘብ በአላፊነት ስለሚጠየቅበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፴ የፍርድ ባለገንዘብ በሐራጅ የሚሸጠውን ሀብትያለፈቃድ ለመግዛት የማይችል ስለመሆኑ

ቁ. ፬፻፴፩ የሐራጅ ሺያጭ ወይም ፍርድ እንዲያስፈጽም የታዘዘ ማናቸውም ባለሥልጣን በጨረታው መወዳደርና ንብረት ለመግዛት የተከሰሰ ሰለመሆኑ

ንዑስ ክፍል ፩

የሚንቀሳቀስ ንብረት ስለሚሸጥበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፴፪ የእርሻ ሰብል ስለሚሸጥበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፴፫ ቡቃያ ለሆኑ ሰብሎች ስለሚጸና ልዩድንጋጌ

ቁ. ፬፻፴፬ ስለ ተዘዋዋሪ የገንዘብ ሰነዶችና ስለንግድ ድርጅት አክሲዮኖች

ቁ. ፬፻፴፭ የሺያጭ ሥርዓት በትክክል ያለመፈጸም ሽያጩን ስለማያፈርስበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፴፮ ተንቀሳቃሽ ንብረትን ዕዳንና አክሲዮንን ለገዢው ስለማስረከብ

ቁ. ፬፻፴፯ የሚተላለፉ የገንዘብ ሰነዶችና አክሲዮኖችየሚዘዋወሩበትን ሁኔታ

ቁ. ፬፻፴፰ ማናቸውም ሌላ ንብረት ስለሚተላለፍበት ሁኔታ

ንዑስ ክፍል ፮

የማይንቀሳቀስ ንብረት ስለሚሸጥበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፴፱ የፍርድ ባለዕዳው የተፈረደበት ገንዘብ እስኪያዘጋጅ ሺያጩን ስለማቆየት

ቁ. ፬፻፵ ገዢ ስለሚያስቀምጠው መያዣና ሙሉ ገንዘብባለመከፈሉ ስለ ሚደረግ ሽያጭ

ቁ. ፬፻፵፩ ዋጋ በሙሉ ስለሚከፈልበት ጊዜ

ቁ. ፬፻፵፪ ዋጋው ሳይከፈል በቀረ ጊዜ ስለሚፈጸም ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፬፻፵፫ በማይንቀሳቀሰው ንብረት ላይ ማናቸውም መብትላለው ሰው ስለሚሰጠው የተቀዳሚነት መብት

ቁ. ፬፻፵፬ ሺያጭ እንዲሠረዝ ወይም እንዲቀር ስለሚቀርብ ማመልከቻ

ቁ. ፬፻፵፭ የሺያጩ ሥርዓት ተገቢ ባልሆነ መንገድ ወይም በማጭበርበር ተፈጽሟል በማለት እንዲፈርስ ወይም እንዲታገድ ስለሚቀርብ ማመልከቻ

ቁ. ፬፻፵፮ የፍርድ ባለዕዳው በተሸጠው ንብረት ላይ መብት የሌለው መሆኑ በታወቀ ጊዜ ሺያጩ ስለሚፈርስበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፵፯ ሽያጩ ስለሚጸናበትና ወይም ስለሚሠረዝበት ጊዜና ሁኔታ

ቁ. ፬፻፵፰ በፍርድ ባለዕዳው እጅ ያለውን ንብረት ስለማስረከብ

ቁ. ፬፻፵፱ በተከራይ እጅ ያለውን ንብረት ስለማስረከብ

ክፍል ፬

ማስረከብን ስለወም ወይም በእምቢተኛነት ስለመጋፋት

ቁ. ፬፻፶ የማይንቀሳቀስ ንብረትን ለማስረከብ እንቢተኛ ስለመሆንና መሰናክል ስለመፍጠር

ቁ. ፬፻፶፩ የፍርድ ባለዕዳው ስለሚፈጥረው መሰናክልወይም የተቃዋሚነት ተግባር

ቁ. ፬፻፶፪ በቅን ልቦና ባለመብት ነኝ በማለት ርክክቡን ስለሚቃወም ሰው

ቁ. ፬፻፶፫ በፍርድ ባለገንዘቡ ላይም በገዢው ስለሚፈጸምየይዞታ ማስለቀቅ ተግባር

ቁ. ፬፻፶፬ ነገሩ በፍርድ እስኪወሰን ድረስ መብቱ በተላለፈለት ወገን ላይ ደንቡ የማይጸናበት ስለመሆኑ

ቁ. ፬፻፶፭ ስለትእዛዝ ተፈጻሚነት

ምዕራፍ ፪

በውጭ አገር የተሰጠ ፍርድ ወይም ብይንስለሚፈጸምበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፶፮ መሠረቱ

ቁ. ፬፻፶፯ ስለማመልከቻው ፎርም

ቁ. ፬፻፶፰ ማመልከቻው ስለሚፈቀድበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፶፱ የአፈጻጸሙ ሥርዓት

ቁ. ፬፻፷ ስለ ውሣኔ

ቁ. ፬፻፷፩ በውጭ አገር የተሰጠ የግልግል ወይም የሽምግልናየዳኝነት ብይን ስለሚፈጸምበት ሁኔታስምንተኛ መጽሐፍ

ስለወጭና ስለኪሣራ
ምዕራፍ ፩

ጠቅላላ ድንጋጌዎች፡፡

ቁ. ፬፻፷፪ ስለፍርድ ቤት ሥልጣን

ቁ. ፬፻፷፫ ስለ ወጭና ስለኪሣራ ዝርዝር

ቁ. ፬፻፷፬ የወጭና ሂሣብ ስለሚመረመርበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፷፭ ካሣ ስለሚከፈልበት ምክንያት

ቁ. ፬፻፷፮ ስለ ይግባኝምዕራፍ ፪

ዳኝነት ሳይከፈልበት በነፃ ስለሚቀርብ ክስ

ቁ. ፬፻፷፯ በነፃ ስለሚከፈቱ ክሶች

ቁ. ፬፻፷፰ በሚያቀርበው ማመልከቻ ላይ ስለሚገለጹፍሬ ነገሮች

ቁ. ፬፻፷፱ አመልካቹ ወይም ወኪሉ ስለሚጠየቅበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፸ ማመልከቻው ተቀባይነትን ስለማያገኝበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፸፩ የዳኝነት ገንዘብ ሳይከፈል በነፃ መዝገብ ለመክፈት የሚቀርበውን ጥያቄ ፍርድ ቤቱ ስለሚመረምርበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፸፪ የማስረጃው አቀባበል ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፬፻፸፫ በነፃ የቀረበ ክስ ተቀባይነትን ባገኘ ጊዜ ስለሚፈጸም ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፬፻፸፬ በፍርድ ቤት የተሰጠው የምስክርነት ማስረጃ ስለሚጸናበት ጊዜ

ቁ. ፬፻፸፭ ዳኝነት ሳይከፍል እንዲከራከር የተፈቀደለት ደሀ በነፃ የመከራከር መብቱን ስለሚያጣበት ሁኔታ

ቁ. ፬፻፸፮ በነፃ እንዲከራከር የተፈቀደለት ደሀ በክርክሩ በረታ ጊዜ ስለሚፈጸም ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፬፻፸፯ ዳኝነት ሳይከፍል በነፃ ለመሟገት የሚቀርበውማመልከቻ ሁለተኛ ተቀባይነትን የማያገኝስለመሆኑ

ቁ. ፬፻፸፰ በነፃ ዳኝነት እንዲከራከር የተፈቀደለት ደኃ ሀብት ወይም ገንዘብ ባገኘ ጊዜ ስለሚፈጸም ሥነ ሥርዓት

ቁ. ፬፻፸፱ ስለ ልዩ ልዩ ወጭዎች

ዘጠነኛ መጸሐፍ

ማጠቃለያ ድንጋጌዎች
ቁ. ፬፻፹ ፍርድ ቤትን ለማስከበር ሰለተሰጠ ሥልጣን
ቁ. ፬፻፹፩ በቀጥታ ቅጣት ሊወሰን ስለሚቻልባቸውሌሎች ጉዳዮች
ቁ. ፬፻፹፪ ስለ ደንቦች

ቁ. ፬፻፹፫ ሚኒስትሩ ደንቦችን ለማውጣት ስላለውሥልጣን